De uitslag

Op de verkiezingsavond presenteert de gemeente een voorlopige uitslag op partijniveau (na sneltelling). Het tellen van de stemmen gebeurt handmatig. Daarom is de voorlopige uitslag op partijniveau naar verwachting niet voor 23.00 uur beschikbaar. Door de verwerking van de processen-verbaal en de berekening van de kiesdeler is pas de volgende dag de uitslag op kandidaatsniveau bekend.

Tijdens de openbare zitting op maandag 21 maart 2022 om 10.00 uur maakt het centraal stembureau de definitieve uitslag bekend. Deze datum en tijdstip is gebaseerd op art. O 1 van de Kieswet. Mogelijk wordt deze datum verschoven als gevolg van de uitvoeringsaspecten vanwege de Corona pandemie.

De zetelverdeling

Het  centraal stembureau verdeelt de zetels en restzetels over de partijen aan de hand van alle op de partij uitgebrachte stemmen. Daarvoor berekent het eerst de kiesdeler.

De kiesdeler is het totaal aantal uitgebrachte geldige stemmen gedeeld door het aantal te verdelen raadszetels

Het aantal 'volle' zetels dat direct aan een partij wordt toegekend, is gelijk aan het aantal keren dat de kiesdeler gehaald is. De gemeenteraad bestaat uit 19 leden. Dit betekent dat bij de berekening van restzetels wordt uitgegaan van het grootste gemiddelde.

Voorbeeld
Stel er zijn in totaal 11426 geldige stemmen uitgebracht. Het aantal te verdelen raadszetels is 19. De kiesdeler is dan 11.426 : 19 = 601,37
Iedere partij moet dan 601,37 stemmen halen om een zetel te krijgen. Voor iedere 601,37 stemmen die een partij heeft, krijgt ze telkens een zetel toegewezen. Op een bepaald moment zijn er (waarschijnlijk) nog zetels te verdelen, maar hebben partijen geen 601,37 stemmen meer. De restzetel(s) wordt/worden dan verdeeld over de partijen met het grootste gemiddelde. Dat is/zijn dus de partij(en) met de meeste stemmen. Daar is een bijzondere berekening voor:
Voor de verdeling van de restzetels wordt het aantal stemmen dat een lijst heeft behaald, gedeeld door het aantal bij de eerste verdeling toegekende zetels plus één. De partij of lijst met de grootste uitkomst van deze deling krijgt de eerste restzetel. Voor deze partij wordt daarop weer het gemiddelde bepaald. De lijst die dan het grootste gemiddelde heeft, krijgt de tweede restzetel. Deze berekening wordt steeds herhaald totdat alle restzetels zijn toegewezen.
Vervolgens wordt bekeken wie er binnen de partijen in de raad gaan komen. Stel, partij A heeft 5 zetels. Dit betekent in principe dat de kandidaten 1 t/m 5 op de lijst in de raad komen. Maar nu heeft kandidaat 14 veel stemmen gekregen. Deze kandidaat heeft wel 550 stemmen gekregen. Om in aanmerking te komen voor een zetel via voorkeursstemmen moet een kandidaat minimaal 25% van de kiesdeler behalen. In dit geval is dat 25% van 601,37 = 150,34 stemmen. De andere kandidaten hebben allemaal minder stemmen gekregen dan kandidaat 14. Kandidaat 14 krijgt dus eerst een zetel. Daarna kandidaat 1 t/m 4.

Op de website van de Kiesraad staat meer informatie over de restzetelverdeling.

De benoeming en toelating

Na de uitslag moeten de gekozen raadsleden beslissen of zij de benoeming accepteren. Officieel hebben ze 10 dagen de tijd. Bij het aannemen van de benoeming overleggen de raadsleden:

  • een verklaring van openbare betrekkingen 
  • een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) waaruit blijkt dat zij aan de vereisten van toelating voldoen.

Uiterlijk 29 maart 2022 onderzoekt de oude raad de geloofsbrieven van de nieuwe raadsleden

De uitslag van de gemeenteraadsverkiezing is onherroepelijk nadat de raad de nieuwe leden heeft toegelaten. In Nederland is het niet mogelijk in beroep te gaan bij een rechter tegen de vaststelling van de uitslag. Vanaf 30 maart 2022 is de oude raad opgeheven en wordt de nieuwe raad geïnstalleerd.