Direct naar de hoofdinhoud van deze pagina

Monumenten

In de gemeente Wijk bij Duurstede zijn diverse monumenten te vinden. Bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor een monument gelden andere regels. Verder hebben we een aantal handige links voor eigenaren van monumenten.

Monumentenlijst

In de gemeente Wijk bij Duurstede staan rijksmonumenten en door de gemeente aangewezen monumenten. Meer informatie over rijksmonumenten is te vinden via het monumentenregister. Voor de gemeentelijke monumenten kijk in de Gemeentemonumentenlijst Wijk bij Duurstede.

Omgevingsvergunning voor een monument

Als u een omgevingsvergunning aanvraagt voor een monument, moet de gemeente naast de archeologie ook de cultuurhistorische waarden mee laten wegen in de totstandkoming van bestemmingsplannen. Heeft u plannen om uw monument te verbouwen? Neem dan contact op met de ambtenaar Monumentenzorg en Archeologie van de gemeente Wijk bij Duurstede voor een advies over praktische zaken, subsidies en procedures. U heeft niet voor alle werkzaamheden een omgevingsvergunning nodig. In het informatieblad Monumenten en beschermde gezichten, Vergunningvrije werkzaamheden leest u waar precies de grens ligt.
Neem voor vragen over onderhoud, restauraties en verbouwingen aan monumenten of de benodigde vergunning contact met ons op, via telefoonnummer 0343-595 595, per e-mail infowijkbijduurstede.nl. Ook voor vragen over historische gebouwen die geen monument zijn.

Subsidies en leningen

Er zijn verschillende subsidies en leningen voor het onderhouden of restaureren van een monument.

Bezit u een rijksmonument? Dan is het vaak wel mogelijk de onderhoudskosten voor uw monument af te trekken van de belasting. U kunt financiële ondersteuning krijgen via:

  • Een Restauratiefonds-hypotheek. Dit is voor eigenaren van een woonhuis of boerderij. De boerderij wordt dan niet voor een boerenbedrijf gebruikt.
  • Een subsidie via de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Dit is bedoeld voor andere monumenteigenaren dan hierboven. Bijvoorbeeld molens en kloosters.
     
    Of bezit u een gemeentelijk monument? Dan zijn er ook 2 mogelijkheden voor financiële ondersteuning:
  • Een laagrentende lening via het Nationaal Restauratiefonds.
  • Een subsidie via de gemeente. Zie hiervoor de subsidieverordening Monumenten Gemeente Wijk bij Duurstede 2010, de toelichting en uitvoeringsvoorwaarden.
     
    Voor 2016 is er nog budget beschikbaar voor financiële ondersteuning. In de subsidieverordening kunt u lezen waaraan uw aanvraag voor financiële ondersteuning voor een gemeentelijk monument moet voldoen. Tevens dient u gebruik te maken van het speciale aanvraagformulier.
     
    Wilt u meer informatie over subsidiemogelijkheden? Kijk ook eens op de website van Monumenten.nl.
    Verdere informatie kunt u vinden op:
  • Nationaal Restauratiefonds
  • Belastingdienst 
  • Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 

Richtlijnen voor zonnepanelen op monumenten

Eigenaren en huurders van monumentale panden of panden binnen de beschermde stads- en dorpsgezichten verzoeken regelmatig om plaatsing van zonnepanelen. Op dit moment zijn hier geen (spel)regels voor binnen de gemeente Wijk bij Duurstede en wordt per geval een afweging gemaakt. Om hier eenduidig mee om te gaan en om een juiste balans te vinden tussen de wensen van eigenaren en het openbare belang van behoud en bescherming monumenten/stads- en dorpsgezichten en productie van duurzame energie zijn er richtlijnen opgesteld. Met het opstellen van deze richtlijnen is aangesloten bij regels die de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Welstand en Monumenten Midden Nederland en de gemeenten Houten en Utrecht hebben opgesteld.

Brochures van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) geven antwoord op vragen over zonnepanelen op een monument, waar u op moet letten en welke duurzame alternatieven er zijn.

Boven- en ondergrondse cultuurhistorische waarden

Op 29 januari 2016 is de Erfgoedverordening gemeente Wijk bij Duurstede 2012 vastgesteld.
De Erfgoedverordening beschermt de boven- en ondergrondse cultuurhistorische waarden van de gemeente Wijk bij Duurstede en regelt onder andere de volgende onderwerpen:

  • aanwijzing van monumenten tot gemeentelijk monument;
  • aanwijzing van stads- en dorpsgezichten tot gemeentelijke stads- en dorpsgezichten;
  • een vergunningenstelsel voor aanpassingen aan gemeentelijke en beschermde (rijks)monumenten;
  • de inschakeling van de Commissie Welstand en Monumenten als adviesorgaan voor de aanwijzing tot gemeentelijk en beschermd (rijks)monument en gemeentelijk stads- of dorpsgezicht en de verlening van een vergunning voor gemeentelijke en (rijks)monumenten;
  • aanwijzing van gemeentelijke archeologische monumenten
  • een vergunningsstelsel ten aanzien van gebieden met een archeologische waarde
    en archeologische verwachtingsgebieden, zoals deze zijn aangegeven op de archeologische maatregelenkaart.

Archeologie

De gemeente Wijk bij Duurstede heeft een rijk en gevarieerd bodemarchief. Om de vanuit het rijk opgedragen taken zo efficiënt mogelijk uit te voeren zijn beleidsinstrumenten nodig om dit bodemarchief verantwoord te bewaken. Ook de cultuurhistorische identiteit van de gemeente versterken we hierdoor.

Beleidsnota Archeologie en Beleidskaart Wijk bij Duurstede 2012

De gemeenteraad heeft op 29 januari 2013 Beleidsnota Archeologie en Beleidskaart Wijk bij Duurstede 2012 vastgesteld.

Kaarten behorende bij de Beleidsnota archeologie 2012

Bij de aanvraag van een vergunning voor werkzaamheden waarbij de bodem geroerd gaat worden, bekijken we óf er archeologisch onderzoek noodzakelijk is. En zo ja welke maatregelen noodzakelijk zijn om verantwoord met de archeologische resten om te gaan.
Op de archeologische beleidskaart is de bodem in diverse categorieën ingedeeld. Per categorie is dit vertaald naar de wijze van bescherming welke we beoordelen bij de aanvraag. De in het verleden uitgevoerde onderzoeken en ontwikkelingen worden periodiek in een nieuwe archeologische beleidsadvieskaart verwerkt.

Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten

Vergunningen

De gemeente Wijk bij Duurstede kent drie van rijkswege beschermde stads- en dorpsgezichten: in Wijk bij Duurstede is dat de binnenstad (stadsgezicht):

Cothen: de dorpskern met het hierbij gelegen kasteel Rijnestein (dorpsgezicht):

Langbroek: De Brink met Hervormde kerk (dorpsgezicht):

Voor bouw-, verbouw- of sloopwerkzaamheden binnen deze gebieden is vaak een omgevingsvergunning nodig.

Een beschermd stads- of dorpsgezicht is een gebied dat van algemeen belang is vanwege de schoonheid, onderlinge ruimtelijke of structurele samenhang, of wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde.

Binnen beschermde stads- en dorpsgezichten zijn bepaalde werkzaamheden aan gebouwen die niet zijn aangewezen als monument vergunningvrij. Bij inpandige werkzaamheden gelden dezelfde regels als buiten een beschermd stadsgezicht. Wijzigingen aan of loodrecht achter een achtergevel (dakkapel, schuur of schutting) zijn alleen vrijgesteld als dit geveldeel niet naar openbaar toegankelijk gebied gekeerd is.

(Ver)bouwen in rijksbeschermde stads- of dorpsgezicht

Het is niet de bedoeling om ontwikkelingen in een Rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht te bevriezen. De bescherming zorgt ervoor dat in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen de historische en stedenbouwkundige karakteristieken behouden blijven. Eigenaren van panden moeten bij voorgenomen wijzigingen rekening houden met de bijzondere karakteristieken ervan.

Wat betekent de aanwijzing tot beschermd gezicht voor de bewoners van dit gebied?

  • Het onderstreept dat zij in een bijzonder en historisch waardevol gebied wonen dat van nationaal belang is.
  • In het gebied is een beschermend bestemmingsplan van toepassing.
  • Voor (ver)bouwactiviteiten aan de buitenkant is vaak een vergunning nodig (dit wordt bepaald door landelijke wetgeving).

    Meer informatie vindt u via:
  • De ambtenaar Monumentenzorg en Archeologie voor al uw vragen, telefoonnummer: 0343-595595.
  • Informatieblad Monumenten en beschermde gezichten over vergunningvrije werkzaamheden (met duidelijke voorbeelden)
  • Controleren voor welke werkzaamheden geen omgevingsvergunning nodig is.
  • Een gedetailleerder beeld van de contouren van alle beschermde stadsgezichten in Nederland vindt u hier op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.