Dementievriendelijke buitenruimte in Wijk bij Duurstede

Op donderdag 25 januari organiseerden gemeente Wijk bij Duurstede en QuaRijn een symposium over dementievriendelijke buitenruimte. Wijk bij Duurstede is een sterk vergrijzende gemeente. Ouderen worden steeds ouder en blijven langer thuis wonen. De kans om dementie te krijgen is 1 op 5. Tijdens het symposium werd besproken hoe betrokkenen samen de buitenruimte kunnen laten aansluiten op de mogelijkheden van mensen met dementie binnen de gemeente.

Wethouder Jan Kuiper: “Je komt van A naar B door met elkaar samen te werken. Samen zorgen voor morgen, we zijn er voor elkaar.” Mirjam Hagen, bestuurder QuaRijn vult aan: “We gaan toegroeien naar de situatie zoals hij ooit was: van zorglocaties naar zorgzame wijken. Inwoners, woningcoöperaties, gemeenten en zorgorganisaties slaan de handen ineen om wijken te creëren waar iedereen mens mag zijn.”

Wetenschappelijk onderzoek

Albert Postma is professor in de neuropsychologie. Hij geeft leiding aan het Memory Space Lab in Utrecht. Daar is aangetoond dat mensen met dementie en Korsakov makkelijker een route kunnen leren met behulp van landmarks: herkenningspunten in het landschap. Deelnemers worden aantoonbaar gelukkig van het buiten wandelen en het leren van een route.” 

Studio id+ heeft van gemeente Wijk bij Duurstede en QuaRijn de gezamenlijke opdracht gekregen om te adviseren hoe de buitenruimte van Wijk bij Duurstede anders ingericht kan worden met het oog op het toenemende aantal inwoners met dementie.

Een gebruikersgroep is op pad gegaan in de directe omgeving van het E&E Gasthuis. Er zijn twee gangbare routes vastgesteld en die worden in de toekomst voorzien van nader te bepalen landmarks. Zoals bloembakken, gekleurde voetstappen, een schaakbord of opvallende kunstwerken. De ervaringen daarmee zijn elders in de gemeente ook bruikbaar. 

Toekomst Ewoud en Elisabeth Gasthuis

Michiel Moes, directeur Wonen met zorg: “Alle bewoners krijgen de vrijheid die ze verdienen. De regelgeving dwingt ons hier gelukkig ook toe. De deuren van de locaties gaan uiterlijk eind 2024 open. We hebben jaren mensen met dementie voor de veiligheid achter gesloten deuren gezet, met de beste bedoelingen. Gelukkig gaan we dit loslaten. Naast het anders inrichten van de buitenruimte, gaan we ook experimenteren met GPS trackers.”Boven alles is het belangrijk dat er maatschappelijk besef ontstaat dat er straks meer mensen met dementie gewoon thuis wonen dan dat er in zorglocaties verblijven. Dat vraagt ook iets van inwoners in de buurt van het E&E en in de wijken. 

Gemeentelijk perspectief 

Cathy Venselaar (Senior beleidsadviseur) en Sara Sprong (Adviseur beheer openbare ruimte) van gemeente Wijk bij Duurstede, zien de vergrijzing al lang aankomen. Er werd al hard gewerkt aan een rolstoelvriendelijke omgeving. En nu is er het handboek ‘inrichting openbare buitenruimte’. Duurzaamheid en het sociaal domein gaan samen optrekken in dit vraagstuk. Waar nodig en mogelijk zullen aanpassingen in de buitenruimte plaatsvinden.