Direct naar de hoofdinhoud van deze pagina

Bodemverontreiniging Ossenwaard Cothen - vragen en antwoorden

Er is PER aangetroffen in de bodem van de Ossenwaard bij de kruising met de Bloemenwaard in Cothen. Dit blijkt uit een eerste onderzoek. Het gebied dat binnenkort onderzocht wordt begint bij de kruising met de Bloemenwaard. Het gaat verder in westelijke richting van de Ossenwaard tot aan het Kersenpaadje. Voor dit verdere onderzoek zijn grondboringen op straat en misschien op de grond van inwoners nodig. Voor dat laatste is toestemming van die inwoners nodig. Degenen om wie het gaat, hebben hierover een brief ontvangen.

Hieronder staan veel gestelde vragen en antwoorden. Staat uw vraag er niet bij? Stuur dan uw vraag per mail naar: h.derijk@odru.nl.

Welke onderzoeken zijn gehouden?

Er is een bodemonderzoek gedaan bij enkele woningen aan de Ossenwaard en aan de openbare weg. Daaruit bleek, dat de grond vooral ter hoogte van Ossenwaard 2A verontreinigd is met PER. Ook zijn er luchtmetingen geweest in de woningen Ossenwaard 2. In een van deze woningen (2A) bleek de luchtkwaliteit niet in orde. Daar is sprake van uitstraling van PER uit de bodem. Voor de gezondheid van de bewoners zijn daartegen tijdelijke, beschermende maatregelen genomen.

Hoe lang is de bodem in dit gebied al verontreinigd met PER?

Hierop kunnen we nu nog geen antwoord geven. Dat is een van de onderzoeksvragen.

Waarom hebben omwonenden niets gehoord over het eerste bodemonderzoek?

Het eerste onderzoek was alleen bij enkele woningen aan de Ossenwaard. Bij Ossenwaard 2A waren klachten over het drinkwater. Bij die woning waren maatregelen nodig. Daar is de verontreiniging het ergst. Bij de rest van de woningen er omheen valt de verontreiniging mee. Dat geldt dus ook voor de rest van de wijk. Daarom kregen omwonenden in die fase nog geen informatie. Nu is hun hulp misschien nodig voor een vervolgonderzoek.

Waarom is meer bodemonderzoek nodig?

We willen te weten komen waar de bodem precies is verontreinigd. Ook is het belangrijk om te weten om hoeveel verontreiniging het gaat. Daarom is een tweede onderzoek belangrijk.

Wanneer vindt dit vervolgonderzoek plaats?

Het plan is om in de maanden juli/augustus 2019 het onderzoek uit te voeren.

Enkele omwonenden hebben een brief ontvangen van de gemeente. Waarom niet het hele dorp?

De gemeente vindt het belangrijk dat direct omwonenden weten waarom er bodemonderzoek bij hun woning nodig kan zijn. Daarnaast vragen we ook hun toestemming. Het is mogelijk, dat op hun grond ook onderzoek nodig is. Zo kan duidelijk worden waar de verontreiniging wel en niet zit en hoe erg deze is. Dit onderzoek is in de buurt van verschillende woningen nabij Ossenwaard 2A. Ook delen van de openbare weg worden onderzocht. In de rest van Cothen wordt geen bodemonderzoek gedaan. Daar kan de verontreiniging niet zijn. Daarom is het niet nodig, dat het hele dorp een brief ontvangt.

Welke overlast kan ik verwachten?

Voor de uitvoering van het onderzoek zijn handboringen en het plaatsen van peilbuizen voldoende. Dit geeft nauwelijks enige overlast. Mogelijk is een deel van een stoep of straat tijdelijk opgebroken. Het verkeer kan er gewoon omheen.

Zijn er gaten in uw bodem gemaakt? Na afloop van dit werk maken de mensen van de boringen uw grond weer netjes.

Uit dit onderzoek blijkt of de grond later moet worden schoongemaakt (saneren). Is dat nodig? Dan wordt duidelijk hoe de bodem moet worden gesaneerd. Ook is dan helder welke overlast die sanering op kan leveren. Daarover kan nu nog niets worden gezegd. Bij de keuze van een saneringsaanpak telt meestal ook de hoeveelheid overlast mee.

Waarom is onderzoek naar PER in de bodem nodig geweest?

In de Wet bodembescherming staat welke stoffen niet in de bodem thuishoren. PER is daar een van.

Wat is PER?

PER staat voor perchloorethyleen of tetrachlooretheen. Chemische wasserettes en stomerijen gebruiken het middel vooral om kleding schoon te maken. Ook gebruikt men PER onder andere als metaalontvettingsmiddel, smeermiddel of oplosmiddel. PER is een vloeistof die makkelijk verdampt en een scherpe, zoete geur heeft.

Hoe komt PER op deze plek in de bodem?

Dat is niet bekend. Dit is een van de onderzoeksvragen.

Hoe krijgen mensen contact met PER als dit in de bodem zit?

PER dampt uit de bodem uit. De damp kan in de kruipruimtes en kelders van woningen en andere gebouwen terecht komen. Via naden en kieren kan deze damp daarna in de rest van het gebouw komen. Hier kan de damp worden ingeademd. PER kan ook vanuit het grondwater in de drinkwaterleidingen belanden. Dat kan alleen bij leidingen van een bepaalde soort kunststof. PER kan via die kunststof leidingen in het drinkwater belanden. Die leidingen zijn niet gebruikt bij de nieuwbouwwijk De Kamp. Er zijn daarbij tot nu toe geen aanwijzingen, dat er sprake is van bodemverontreiniging in De Kamp. Verder hebben verschillende omliggende woningen een koperen leiding. Daar kan PER niet doorheen dringen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Ossenwaard 2D en 5. Vitens heeft op verschillende plekken in de wijk monsters genomen van het leidingwater. Deze resultaten zijn goed, waardoor er geen vermoeden is dat hier PER-verontreiniging in het drinkwater zit.

Hoe is ontdekt dat op deze plek PER in de bodem aanwezig is?

Een bewoner aan de Ossenwaard 2A heeft bij het drinkwaterbedrijf (Vitens) geklaagd over de smaak van het drinkwater. Na onderzoek bleek er PER in het drinkwater te zitten. Als PER in de bodem zit, kan dit door een bepaalde soort kunststof leidingen gaan. Zo kan het in het drinkwater belanden. Het waterleidingbedrijf heeft de kunststof drinkwaterleiding vervangen door een waterleiding waar PER niet doorheen kan dringen. De leiding is ook verplaatst.

Ik woon in of bij het gebied dat wordt onderzocht. Zijn er PER-dampen in mijn woning / bedrijf?

Het is nog onduidelijk waar de bodemverontreiniging precies is en hoe erg die is. Daarom kan hier nog niets over gezegd worden. Er zijn echter tot nu toe geen aanwijzingen, dat er sprake is van bodemverontreiniging in nieuwbouwwijk De Kamp. Zodra er meer bekend is, krijgt u daar informatie over.

Zit het PER in mijn drinkwater?

Deze vraag is voorgelegd aan Vitens. Dit bedrijf heeft op verschillende plekken in de wijk monsters genomen van het leidingwater. Deze resultaten zijn goed, waardoor er geen vermoeden is dat hier PER-verontreiniging in het drinkwater zit.

Wordt de drinkwaterwinning van Cothen bedreigd?

We hebben op dit moment het idee, dat de verontreiniging ondiep zit. Daarom verwachten we, dat de drinkwaterwinning in Cothen niet in gevaar is.

Welke algemene effecten heeft PER op de gezondheid?

PER is in kleine hoeveelheden al goed te ruiken (scherpe, zoete geur). Ruikt u PER? Dan hoeft dit nog niet te betekenen dat uw gezondheid gevaar loopt. Als er veel PER in de lucht zit, kan dat irritatie geven aan de ogen en bovenste luchtwegen (neus, keel en mond). Het inademen van hoge concentraties PER kan kleine effecten hebben op het centraal zenuwstelsel. U kunt zich bijvoorbeeld minder goed concentreren en reageert langzamer. Na afloop van de blootstelling, dus als u de PER niet meer inademt, verdwijnen deze effecten weer. Langdurige hoge blootstelling kan behalve effecten op het zenuwstelsel, ook gevolgen hebben op lever en nieren. Dat is aangetoond bij mensen die met PER werken.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s van de bodemverontreiniging in Cothen?

De drinkwaterleiding is vervangen bij de woningen Ossenwaard 2A, 2B en 2C. Daar is gemeten of er veel uitdamping uit de bodem naar de woningen was. Bij de woning Ossenwaard 2A was dat het geval. Daar zijn maatregelen genomen. Een meetprogramma controleert of de maatregelen voldoende zijn. Bij de direct naastgelegen woning was de uitdamping laag en zijn geen maatregelen nodig geweest tegen uitdamping. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat verderop in de buurt uitdamping plaatsvindt. Zodra er aanwijzingen zijn dat dit wel het geval is, wordt met betrokken bewoners gesproken.

Hoe gevaarlijk is deze PER blootstelling voor kinderen en andere gevoelige groepen?

Van kinderen is bekend dat ze gevoeliger zijn voor de effecten van PER. Dat komt door hun ontwikkelende zenuwstelsel. Kinderen behoren daarom tot de gevoelige groepen. In het opstellen van de gezondheidskundige grenswaarden is rekening gehouden met de gevoelige groepen. Blijkt uit het vervolgonderzoek dat de grenswaarden in deze situatie niet overschreden worden? Dan lopen kinderen en andere gevoelige groepen geen gezondheidsrisico’s.

Wat gebeurt er als het onderzoeksresultaat bekend is?

Blijkt uit het onderzoek dat de verontreiniging voldoende in beeld is? Dan komt er een plan van aanpak (saneringsplan). Hierin staat hoe de verontreiniging wordt weggehaald. Ook staat erin wat de saneringsmethode is. Misschien is er eerst nog een onderzoek nodig. Dat gaat over welke methode het best haalbaar is.

Hoe kan ik straks het resultaat van het onderzoek zien?

Eerst moet de grootte en de ligging van de verontreiniging duidelijk worden. Als we weten hoe deze verontreiniging kan worden aangepakt, dan informeren we de direct omwonenden en andere belangstellenden.

Op de gemeentelijke website komen straks ook de onderzoeksresultaten en de aanpak van de verontreiniging te staan. Er komt een goed te begrijpen samenvatting bij.