HDSR project: Gemaal Kromme Rijn in Inundatiekanaal

Deze extreme periodes komen naar verwachting steeds vaker voor als gevolg van de klimaatverandering. Zo zien we steeds vaker lage rivierstanden op de Nederrijn en Lek. Hierdoor kan er onvoldoende water ingelaten worden naar het Kromme Rijngebied.

Tijdens de afgelopen droge zomers heeft het waterschap tijdelijke pompen moeten plaatsen om voldoende water via de Kromme Rijn te kunnen aanvoeren. Deze pompen houden dan de waterstanden in het Kromme Rijngebied, de stad Utrecht en de Vecht op peil.

Om voorbereid te zijn op droge periodes wil het waterschap toe naar een permanente oplossing om extra water in te laten. De aanleg van een gemaal in het Inundatiekanaal is als meest geschikte oplossing naar voren gekomen.

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) organiseerde op dinsdag 29 september 2026 een informatieavond over de bouw van het nieuwe gemaal Kromme Rijn in het Inundatiekanaal in Wijk bij Duurstede. Tijdens de bijeenkomst kregen omwonenden en andere geïnteresseerden uitleg over de voorbereidende werkzaamheden, de planning en de uitvoering van het project.

Halverwege oktober start HDSR met een gestuurde boring tussen de toekomstige locatie van het gemaal en het Walplantsoen. De daadwerkelijke bouwwerkzaamheden beginnen naar verwachting in januari 2027. Tijdens de informatieavond was er volop gelegenheid om vragen te stellen over het project.

Waarom een nieuw gemaal

De beschikbaarheid van voldoende zoetwater lijkt in een land als Nederland geen vraagstuk. Toch is er tijdens extreem droge periodes en lage afvoeren van de grote rivieren, niet overal voldoende zoetwater beschikbaar. Dat bleek ook afgelopen zomer.  De rivierwaterstand was nog nooit zo laag. Hierdoor konden we onvoldoende water inlaten naar het Kromme Rijngebied, de stad Utrecht en de Vecht en zijn er tijdelijke pompen geplaatst.

Deze extreme periodes komen naar verwachting vaker voor als gevolg van de klimaatverandering. Het bouwen van een nieuw gemaal met een opblaasbare dam (balgstuw) is een permanente oplossing om bij droogte beter water aan te kunnen voeren.

Volg het project via de BouwApp

Belangstellenden kunnen de voorbereidingen en bouw van gemaal Kromme Rijn volgen via de BouwApp. In deze app deelt HDSR informatie over de planning van de werkzaamheden, nieuwsberichten en updates over de voortgang van het project.

De BouwApp is gratis beschikbaar via de appstores van Google, Apple en Windows. Na installatie kan worden gezocht op ‘Bouw gemaal Kromme Rijn Wijk bij Duurstede’.

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden organiseert op maandag 8 december 2025 een informatieavond over de bouw van gemaal Kromme Rijn in Wijk bij Duurstede. Kijk voor meer informatie en aanmelden op de website van het waterschap(Verwijst naar een externe website).

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) heeft een aannemer geselecteerd die het nieuwe gemaal Kromme Rijn met balgstuw in het Inundatiekanaal in Wijk bij Duurstede bouwt. Aannemer Dura Vermeer voert de werkzaamheden uit. De bouw is nodig om ook tijdens extreme droogte in de toekomst voldoende water aan te kunnen voeren naar het Kromme Rijngebied, de stad Utrecht en de Vecht.

Het project start nu met de planuitwerkingsfase. In deze fase werkt HDSR het voorkeursalternatief uit tot een vergunningenontwerp en vervolgens tot een definitief ontwerp. Dit doen zij samen met de aannemer in een gezamenlijk bouwteam.

Samen met klankbordgroep en andere belanghebbenden

De afgelopen tijd heeft HDSR gesprekken gevoerd met de klankbordgroep en andere belanghebbenden over de inpassing van het gemaal in het gebied. Ze betrekken hen ook nu weer bij het ontwerp en de verdere uitvoering. Ook werkt HDSR het komende jaar nauw samen met de gemeente Wijk bij Duurstede.

Belang gemaal voor stad en achterland

De beschikbaarheid van voldoende zoetwater lijkt in een land als Nederland geen vraagstuk. Toch is er tijdens extreem droge periodes en lage afvoeren van de grote rivieren, niet overal voldoende zoetwater beschikbaar. Deze extreme periodes komen naar verwachting vaker voor als gevolg van de klimaatverandering. Zo zien we steeds vaker lage rivierstanden op de Nederrijn en Lek. Hierdoor kan er met het bestaande inlaatwerk onvoldoende water ingelaten worden naar het Kromme Rijngebied, de stad Utrecht en de Vecht. Het is als het ware de hoofdkraan naar dat gebied.

De wateraanvoer naar dit gebied is om meerdere redenen noodzakelijk. Het is belangrijk dat de Kromme Rijn bij extreme droogte voldoende water kan aanvoeren naar het achterliggende gebied voor landbouw en natuur. Ook voor de beregening van de fruitteelt is de aanvoer onmisbaar. Verder heeft de Kromme Rijn een belangrijke functie om de grachten van Utrecht en de Vecht door te spoelen om de waterkwaliteit te waarborgen. Daarnaast is voldoende water van belang voor funderingen om verzakking te voorkomen. 

Het dagelijks bestuur van het waterschap heeft het zogenoemde Voorkeursalternatief vastgesteld voor de bouw van een nieuw gemaal in het Inundatiekanaal in Wijk bij Duurstede. Dit betekent dat er een plan op hoofdlijnen is voor de bouw. Het HDSR werkt de komende tijd dit verder uit naar een ontwerp.

Meer informatie

U vindt meer informatie over dit project op de website van het hoogheemraadschap(Verwijst naar een externe website). U kunt uw vragen ook stellen aan Jan Willem Vrolijk via jan-willem.vrolijk@hdsr.nl(Verwijst naar een e-mailadres). Hij is Omgevingsmanager bij HDSR.