Tijdelijke noodopvang asielzoekers

De gemeente Wijk bij Duurstede gaat voor de duur van tenminste twee maanden een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers realiseren in Sportcomplex Mariënhoeve. Dat heeft het college van burgemeester en wethouders besloten op basis van de uitkomsten van een zorgvuldig gehouden locatieonderzoek. De noodopvang gaat tijdelijk plaats bieden aan 50 tot 75 asielzoekers voor een periode van tenminste twee maanden vanaf half juni.

Het college heeft een brief aan de omwonenden gestuurd, waarin zij op de hoogte worden gesteld en uitleg krijgen over de afweging die burgemeester en wethouders hebben gemaakt. 

Aanleiding voor het besluit is het klemmende verzoek dat de gemeente onlangs ontving van de minister van Asiel en Migratie. Op basis van de inhoud van dit ministeriële verzoek heeft het college dit afgewogen besluit genomen. Daarbij is nadrukkelijk gekeken naar de criteria van het COA, eerder door de gemeente uitgevoerd locatie-onderzoek voor langdurige asielopvang, de wensen en behoeften van de raad, en de inbreng van inwoners uit de gespreksavonden, spreekuren en enquêtes van maart en oktober 2024 over langdurige opvang van asielzoekers. 

Afwegingen
Bij het voorstel om deze zomer tijdelijk asielzoekers op te vangen, weegt de gemeente Wijk bij Duurstede verschillende aspecten mee in de besluitvorming. Er wordt gekeken naar de impact op de omgeving, het gebruik van de beoogde locatie en de aanwezigheid van voorzieningen. Uit eerdere participatie over asielopvang gaven inwoners aan dat zorgen voor veiligheid, het kunnen meedoen van asielzoekers in de samenleving, en waardebehoud van woningen heel belangrijk zijn. 

Daarnaast vraagt de organisatie van de opvang aandacht voor praktische zaken, zoals het eigendom van de locatie, noodzakelijke vergunningen en de bereikbaarheid van voorzieningen in de omgeving. Ook wordt rekening gehouden met activiteiten die in de zomerperiode op en rond de locatie plaatsvinden. Samenwerking met betrokken partijen en het maken van goede afspraken spelen hierin een belangrijke rol.

Zorgvuldige aanpak
De gemeente realiseert zich dat de opvang gevoelens in de samenleving kan oproepen. Daarom wordt ingezet op een zorgvuldige aanpak, waarbij aandacht is voor veiligheid, duidelijkheid en betrokkenheid van de omgeving.

Burgemeester Petra Doornenbal liet eerder weten: “Nu wij als college dat verzoek hebben gekregen en opgepakt, willen wij werken aan een veilige, leefbare en betaalbare periode van noodopvang”. Ze wees daarbij op het feit dat sommige inwoners zorgen hebben. “De gemeente is zich bewust van het feit dat de opvang verschillende gevoelens in de samenleving kan oproepen.”

Tegelijkertijd heeft de gemeente al een groot aantal positieve reacties ontvangen van  mensen die willen meedenken om de noodopvang op een zo goed mogelijke manier vorm te geven. Daarnaast bieden inwoners zich aan om vrijwilligerswerk te doen.  

Bijeenkomsten en webinar 
Omwonenden van de locatie worden per brief uitgenodigd voor informatiebijeenkomsten om met elkaar in gesprek te gaan. Daarnaast organiseert de gemeente een interactief webinar voor alle inwoners van de gemeente. De inbreng van de inwoners wordt door de gemeente gebruikt om de opvang zo goed mogelijk af te stemmen op wat lokaal wenselijk en mogelijk is.
Meer informatie over het webinar is te vinden op www.wijkbijduurstede.nl/noodopvang. Op deze websitepagina staat ook de actuele informatie en is er een overzicht van de meest gestelde vragen en bijbehorende antwoorden. Bovendien kunnen belangstellenden zich aanmelden voor de ‘Nieuwsbrief tijdelijke noodopvang asielzoekers’.     

Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie heeft maandag 18 mei 2026 in een brief aan het college van burgemeester en wethouders officieel het verzoek gedaan om tijdelijke noodopvang voor asielzoekers te realiseren in Wijk bij Duurstede.

“Ik verzoek de gemeente Wijk bij Duurstede met klem om, ter overbrugging van het evenementenseizoen, met spoed een noodopvanglocatie beschikbaar te stellen voor de opvang van 50 tot 75 asielzoekers, voor een periode van tenminste 2 maanden met ingang van uiterlijk half juni”, aldus de minister in zijn brief. 

Volgens Van den Brink is de druk op de landelijke opvangcapaciteit voor asielzoekers onverminderd groot. “Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft op zeer korte termijn aanvullende opvangplaatsen nodig om te voorkomen dat asielzoekers op het gras of op straat belanden. Zonder aanvullende inzet dreigt een situatie te ontstaan waarin niet langer opvang kan worden geboden aan personen die daar recht op hebben.”

De minister wijst erop het dat binnen de provincie Utrecht nog niet is gelukt om de provinciale opgave in het kader van de spreidingswet te realiseren. “Aanvullende capaciteit, waaronder aanvullende noodopvang blijft noodzakelijk. Hiervoor kijk ik vooral naar gemeenten die nog niet voldoen aan de wettelijke taak. Zoals vervat in het verdeelbesluit 2024.”

Van den Brink zegt zich te realiseren dat een dergelijk verzoek bestuurlijk en maatschappelijk veel vraagt. “Juist daarom reken ik op uw constructieve medewerking en uw bereidheid om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen die nadrukkelijk verder gaat dan vrijblijvende betrokkenheid.”

Inwoners betrekken

Burgemeester Petra Doornenbal bevestigt de brief van de minister te hebben ontvangen. “Wij hebben de opdracht gekregen. Daar kunnen wij niets aan veranderen.” De burgemeester doelt daarmee op het feit dat de minister juridische middelen ter beschikking staan die hij kan benutten op het moment dat een gemeente geen gehoor geeft aan zijn officiële verzoek. "Nu wij als college die opdracht hebben gekregen en opgepakt willen wij, volgens de voorwaarden die in de raad zijn gesteld, en in overleg met de raad, de samenleving en de maatschappelijke organisaties werken aan een veilige, leefbare en betaalbare periode van noodopvang."

De gemeente gaat nu eerst bepalen wat de meest geschikte locatie is. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van inbreng van inwoners, ondernemers en organisaties over asielopvang, die werd opgehaald tijdens gespreksavonden, spreekuren en enquêtes in 2024. Daarnaast houden wij rekening met eerdere ervaringen in onze gemeente en in het land, de wensen van de gemeenteraad en de eisen die het COA aan de tijdelijke noodopvang stelt.

Het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad van Wijk bij Duurstede hebben gisteravond met elkaar gesproken over het mogelijk aanstaande verzoek van de minister voor de realisatie van een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers. Het gesprek vond op verzoek van de raad plaats tijdens een openbare vergadering.

Hoewel er nog geen officieel verzoek ligt, hecht het college belang aan een moment met de raad. “Wij willen op een zorgvuldige, heldere, tijdige en transparante wijze het proces met elkaar aangaan”, zo liet locoburgemeester Bert Lubbinge namens het college weten. 
Omdat Wijk bij Duurstede nog niet voldoet aan de Spreidingswet heeft de commissaris van de Koning onlangs gesteld dat er naar alle waarschijnlijkheid een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers moet komen in onze gemeente. Aanleiding daarvoor zijn de actuele opvangproblemen bij het COA.

Regie nemen

Omdat de bevoegdheid bij noodopvang bij het college van burgemeester en wethouders ligt, wil de gemeenteraad dat het college nadrukkelijk de regie neemt en oog heeft voor de zorgen op het gebied van veiligheid, financiën en de beperkte middelen die de gemeente ter beschikking staan.

Loco-burgemeester Lubbinge liet de gemeenteraad gisteravond weten dat het college die zorgen deelt. Tegelijkertijd wees hij erop dat de minister van Asiel en Migratie juridische middelen ter beschikking staan, die hij kan benutten op het moment dat een gemeente niet voldoet aan een officieel verzoek.

Vertrouwen

Het college heeft de gemeenteraad daarom verzocht B&W ruimte en vertrouwen te geven om de benodigde stappen te zetten in het proces zodra de commissaris van de Koning – namens de minister - een officieel verzoek tot noodopvang doet. “We wachten het formele verzoek af, maar het is verstandig om nu alvast na te denken over onze aanpak, mocht zo’n verzoek worden gedaan”, aldus het college. “Daarbij zoeken we de balans tussen de zorg voor goede opvang en de draagkracht van de Wijkse samenleving”.

De burgemeester van Wijk bij Duurstede is afgelopen woensdag gebeld door de commissaris van de Koning J.H. Oosters van de provincie Utrecht, mede namens de minister van Asiel en Migratie B. van den Brink. Aanleiding voor dit gesprek zijn de actuele opvangproblemen bij het COA. Omdat Wijk bij Duurstede nog niet kan voldoen aan de Spreidingswet heeft de commissaris van de Koning gesteld dat er naar alle waarschijnlijkheid een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers moet komen in onze gemeente. Asielopvang in nieuwbouwwijk De Geer III laat nog lang op zich wachten. Hoewel er nog geen concreet verzoek ligt willen het gemeentebestuur, het college en de fractievoorzitters van de gemeenteraad op voorhand goed nagedacht hebben over wat dit zou betekenen voor onze inwoners en voor onze gemeentelijke organisatie.

Als gemeente willen we zo goed en transparant mogelijk omgaan met dit proces en de mogelijke realisatie van tijdelijke noodopvang. Waarin we oog en oor hebben voor onze inwoners, en tegelijk ook voldoen aan een zo goed mogelijk geregelde opvang als de gemeente hiertoe wordt verplicht. Dat betekent dat wij onze inwoners direct informeren zodra er meer bekend is vanuit de provincie.