Veelgestelde vragen en antwoorden noodopvang asielzoekers

Algemeen

Noodopvangplekken zijn tijdelijke, eenvoudig ingerichte opvangplekken binnen een afgesproken tijdperiode met de minister van Asiel en Migratie. Mensen die hier worden opgevangen hebben er een slaapplek, douchevoorziening en ontvangen driemaal per dag een maaltijd. Verder zijn er (basis)faciliteiten zoals wasmachines. Van hieruit worden mensen verder geholpen naar asielzoekerscentra in het land. Er is dus sprake van verloop: mensen vertrekken naar andere centra en er kunnen weer nieuwe mensen aankomen. Lees meer informatie over noodopvang op de website van het COA(Verwijst naar een externe website)

Tijdelijke noodopvang is kortdurend en ad-hoc, omdat er nood is. Mensen slapen vaak met veel mensen op een zaal en er zijn minimale voorzieningen. Reguliere opvang is langdurig en vindt plaats op locaties die geschikt zijn voor de langere termijn. Er zijn meer en betere voorzieningen en er is meer privacy.

De druk op de landelijke opvangcapaciteit voor asielzoekers is onverminderd groot. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft op zeer kort termijn aanvullende opvangplaatsen nodig, want er zijn te weinig opvangplekken in reguliere AZC's waardoor mensen die wel recht hebben gekregen op onderdak, geen plek hebben. Zonder noodopvang belanden zij in het gras of op straat. 

De gemeente heeft een wettelijke taakstelling vanuit de Spreidingswet. Gemeente Wijk bij Duurstede voldoet hier op dit moment niet aan. Het is in eerste instantie de taak van de gemeente om deze taakstelling wel te behalen. Maar als de minister van Asiel en Migratie dit noodzakelijk acht, kan hij ingrijpen en de regie overnemen, een locatie aanwijzen en verplichten deze in te richten. Om te voorkomen dat we in een situatie als in 2022 terecht komen, toen de komst van asielzoekers ons compleet overkwam en we 48 uur hadden om ons voor te bereiden, zorgen we dat we nu de regie in eigen hand houden.

Daarmee bedoelen we dat de gemeente zelf afspraken kan maken over de locatie, de duur, het aantal opvangplekken en de randvoorwaarden voor veiligheid en leefbaarheid. Als de gemeente geen verantwoordelijkheid neemt, bestaat het risico dat het Rijk uiteindelijk zelf een locatie aanwijst en de gemeente minder invloed heeft op de uitvoering.

Het COA draagt alle kosten voor het realiseren, onderhouden en managen van de noodopvanglocatie. Lees meer op deze webpagina van COA over financiële regelingen voor gemeenten(Verwijst naar een externe website).

De opvang is van tijdelijke aard en vindt niet plaats op een woonlocatie. Het COA draagt alle kosten voor het realiseren, onderhouden en managen van de noodopvanglocatie. 

Locatie, periode en omvang

De tijdelijke noodopvang komt in sporthal Mariënhoeve in Wijk bij Duurstede.

De locatie is vanaf uiterlijk half juni voor de duur van twee maanden in gebruik. De noodopvang is bedoeld ter overbrugging van het landelijke evenementenseizoen, waardoor een aantal evenemententerreinen tijdelijk niet beschikbaar is voor opvang.

Het evenementenseizoen is de periode in het jaar waarin de meeste grootschalige openluchtevenementen, zoals muziekfestivals, braderieën, sportwedstrijden en andere evenementen, plaatsvinden. Grote evenemententerreinen zoals bijvoorbeeld in Biddinghuizen zijn dan niet beschikbaar voor de opvang van asielzoekers, waardoor elders opvang noodzakelijk is. 

De noodopvang is bedoeld voor een periode van twee maanden. De duur, het aantal opvangplekken en de afspraken met het COA worden vastgelegd in een bestuursovereenkomst en andere maatwerkafspraken. Ook is van belang dat Wijksport een huurovereenkomst treft met het COA.

Voor deze locatie geldt dat sporthal Mariënhoeve vanaf begin september weer nodig is voor sportactiviteiten. Daarmee is de inzet van deze locatie tijdelijk.

De mensen die hier tijdelijk worden opgevangen, vertrekken na eind augustus uit Wijk bij Duurstede. Zij gaan daarna naar een plek waar op dat moment opvang beschikbaar is, bijvoorbeeld een regulier asielzoekerscentrum of een andere noodopvanglocatie buiten onze gemeente.

Dat kunnen wij niet uitsluiten. Verzoeken om noodopvang komen vanuit het Rijk. De gemeente heeft daar niet volledig invloed op. Wel blijven wij onze randvoorwaarden en zorgen onder de aandacht brengen bij het ministerie van Asiel en Migratie. Voor deze noodopvang geldt dat Mariënhoeve tijdelijk wordt gebruikt en dat deze groep na eind augustus vertrekt.

De gemeente heeft samen met het COA een aantal mogelijke locaties bekeken. Deze zijn onder andere beoordeeld op randvoorwaarden als stroomvoorziening, riolering, watervoorziening en ondergrond. Ook hebben we gekeken naar de leefomgeving, haalbaarheid op korte termijn en plekken waar al eerder ervaring is opgedaan.

Alleen bij de sporthal is sprake van een harde einddatum, omdat de hal vanaf begin september weer nodig is voor het sporten. Daarbij is ook rekening gehouden met de naderende zomerstop.

Ook zijn twee opties met schepen bekeken. Daarvoor is overleg met Rijkswaterstaat nodig, dat eerder negatief stond tegenover vergelijkbare locaties voor een schip in onze gemeente. Ook was het onzeker of het COA op korte termijn over een passend schip kon beschikken. Een schip zou bovendien in principe voor een langere periode worden ingezet. Daarmee zou een einddatum minder zeker zijn dan bij tijdelijke inzet van de sporthal.

We bepalen wat de meest geschikte locatie voor tijdelijke noodopvang is op basis van het officiële verzoek van de minister, criteria van het COA, een voorverkenning naar beschikbare locaties binnen de gemeente, eerder locatieonderzoek voor langdurige asielopvang, de wensen en behoeften van de raad en de inbreng van inwoners uit eerdere gespreksavonden, spreekuren en enquêtes over langdurige opvang van asielzoekers.

De locaties zijn onder andere beoordeeld op randvoorwaarden als stroomvoorziening, riolering, watervoorziening en ondergrond. Ook hebben we gekeken naar de leefomgeving, haalbaarheid op korte termijn en plekken waar al eerder ervaring is opgedaan.

De gemeente maakt een integrale afweging ten aanzien van de geschikte locatie. Waarbij we rekening houden met de veiligheid en leefbaarheid voor alle mensen die in onze gemeente wonen, werken en naar school gaan. 

Er zijn naast de Mariënhoeve nog naar twee andere opties gekeken (beide schepen). Daarvoor is overleg met Rijkswaterstaat nodig die eerder negatief stond tegenover vergelijkbare locaties voor een schip in onze gemeente. Ook was het de vraag of COA op korte termijn over een passend cruiseschip zou kunnen beschikken. Een cruiseschip zou in principe voor een langere periode ingezet kunnen worden. Daarmee zou een einddatum minder zeker zijn dan bij de tijdelijke inzet van de sporthal op Mariënhoeve. Discussie daarover willen wij graag voorkomen.

Mensen

We vangen asielzoekers op. Dat zijn mensen die in Nederland bescherming aanvragen omdat zij in hun land van herkomst niet veilig zijn. De IND behandelt hun asielaanvraag. Het COA zorgt voor opvang en begeleiding zolang hun procedure loopt.

De precieze samenstelling van de groep is nog niet definitief bekend. Die informatie wordt meestal kort van tevoren met de gemeente gedeeld. De verwachting is dat het om een groep van ongeveer 50 tot 75 mensen gaat. Zodra er meer bekend is over de samenstelling van de groep, vullen wij deze informatie aan.

Ja. Iedere asielzoeker die naar de noodopvang komt, heeft de aanmeldfase doorlopen. De eerste stappen in de aanmeldprocedure vinden plaats in Ter Apel. De IND is verantwoordelijk voor de behandeling van de asielprocedure. Het COA zorgt voor opvang, begeleiding en de dagelijkse gang van zaken op de locatie.

Nee, de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) behandelt asielaanvragen van asielzoekers uit veilige landen in een versnelde procedure. Het COA vangt deze mensen tijdens de versnelde procedure versoberd en apart op. Gaan ze in beroep? Dan verhuizen ze naar een reguliere azc. De noodopvang is geen reguliere azc. 

Nee. Een noodopvang is geen woonlocatie. Mensen verblijven hier tijdelijk — minimaal twee maanden — om een piek in de opvangcapaciteit op te vangen. Ze hebben geen eigen woning, geen inschrijving op dit adres en geen recht op huisvesting in Wijk bij Duurstede.

Na deze periode gaan zij naar een regulier AZC of naar een andere noodopvang in een andere gemeente.

Nee. Het gaat om tijdelijke noodopvang voor een korte periode. De opvang leidt niet tot verdringing op de arbeidsmarkt.

Veiligheid & openbare orde

Een absolute garantie kan niemand geven, net zoals dat nergens in een wijk kan. Wat we wel doen, is ons maximaal inzetten voor een veilige situatie in en rondom de opvanglocatie.

Het COA is verantwoordelijk voor de begeleiding, het beheer en de 24/7 beveiliging op de locatie. Daarnaast werken gemeente, politie, handhaving en het COA nauw samen. Er gelden duidelijke huisregels en signalen of meldingen worden snel opgepakt.

De gemeente neemt daarnaast extra maatregelen buiten de sporthal. Zo komt er extra beveiliging op het terrein rond de sporthal en worden extra camera’s geplaatst. Ook houden boa’s preventief toezicht in de gemeente. Op basis van signalen en meldingen wordt bekeken of extra inzet nodig is.

Voor de bewoners van de noodopvang gelden dezelfde regels als voor ieder ander in Nederland. Bij strafbare feiten of vermoedens daarvan wordt de politie ingeschakeld.

Een veilige en rustige leefomgeving voor omwonenden, sporters en andere gebruikers van Mariënhoeve is een belangrijke randvoorwaarde. We begrijpen dat hierover vragen en zorgen bestaan.

Het COA is verantwoordelijk voor begeleiding, beheer en beveiliging op de opvanglocatie. Op de locatie is 24 uur per dag begeleiding, beveiliging en management aanwezig. Daarnaast worden duidelijke afspraken gemaakt tussen het COA, de gemeente, politie en handhaving over toezicht, begeleiding en optreden bij incidenten of overlast.

Ook buiten de sporthal neemt de gemeente extra maatregelen. Er komt extra beveiliging op het terrein rond de sporthal en er worden extra camera’s geplaatst. Verder zijn er korte lijnen tussen het COA, beveiliging, politie, wijkagenten, boa’s en de gemeente, zodat signalen snel kunnen worden opgepakt.

Er is ook goed overleg met de sportverenigingen. Gemeente heeft op 9 juni een voorstel gedaan voor de plaatsing van camera’s, de inzet van beveiligers op het sportpark en extra verlichting.

Veiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het COA, de gemeente, politie en handhaving. Het COA is verantwoordelijk voor de veiligheid en leefbaarheid op de opvanglocatie zelf. Politie en gemeentelijke handhavers zetten zich in voor veiligheid en openbare orde in de openbare ruimte rondom de locatie.

De gemeente zorgt daarnaast voor extra beveiliging buiten de sporthal en plaatst extra camera’s. Meldingen worden gemonitord door de gemeente, onder meer via de beleidsambtenaar Openbare Orde en Veiligheid.

Veiligheid gaat over iedereen: omwonenden, sporters, kinderen, andere gebruikers van het gebied én de mensen die tijdelijk worden opgevangen.

Ja. Zodra de locatie geopend is, is er een telefoonnummer van het COA dat 24 uur per dag bereikbaar is voor meldingen, zorgen of vragen. Dit nummer wordt gedeeld via de locatiepagina van het COA en via de gemeentelijke communicatiekanalen.

De meldingen komen ook terecht bij onze beleidsambtenaar Openbare Orde en Veiligheid. Zo kan de gemeente goed monitoren wat er gebeurt op Mariënhoeve.

Bij spoed of strafbare feiten geldt altijd: bel 112. Bij minder spoedeisende situaties kan contact worden opgenomen met de politie via 0900-8844.

Signalen, zorgen en meldingen van omwonenden moeten laagdrempelig gedeeld kunnen worden. Zodra de locatie geopend is, is er een 24/7 telefoonnummer van het COA beschikbaar voor meldingen, zorgen of vragen. Dit nummer wordt gedeeld via de locatiepagina van het COA en via de gemeentelijke communicatiekanalen.

Meldingen die via dit nummer binnenkomen, worden ook gedeeld met de beleidsambtenaar Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente. Zo kan de gemeente goed monitoren wat er gebeurt bij en rond Mariënhoeve.

Bij spoed of strafbare feiten geldt altijd: bel 112. Bij minder spoedeisende situaties kan contact worden opgenomen met de politie via 0900-8844.

De locatiecoördinator van het COA wordt het aanspreekpunt op de locatie. Zodra de locatie geopend is, is daarnaast een 24/7 telefoonnummer van het COA beschikbaar voor meldingen, zorgen of vragen.

Meldingen worden gedeeld met de beleidsambtenaar Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente. Zo kan de gemeente monitoren wat er gebeurt en waar nodig maatregelen bespreken met het COA, politie en handhaving.

Ja. De veiligheid en leefbaarheid in de hele omgeving hebben nadrukkelijk aandacht. Het COA is verantwoordelijk voor begeleiding, beheer en beveiliging op de opvanglocatie. Daarnaast zijn er korte lijnen tussen het COA, beveiliging, politie, wijkagenten, boa’s en de gemeente.

De gemeente zorgt ook voor extra beveiliging buiten de sporthal en plaatst extra camera’s. Boa’s houden preventief toezicht in de gemeente. Op basis van signalen en meldingen wordt bekeken of extra inzet nodig is.

Nee, er komt geen permanente politiepost bij Mariënhoeve. Wel zijn er meerdere wijkagenten en boa’s actief. Als opschaling nodig is, kan politie uit de regio worden ingezet.

Gemeente, politie, handhaving en COA maken duidelijke afspraken over toezicht, begeleiding en optreden bij incidenten of overlast. De gemeente zorgt wel voor extra beveiliging op het terrein buiten de sporthal.

Er zijn korte lijnen tussen het COA, politie, wijkagenten en gemeentelijke handhavers. Op basis van signalen en de situatie wordt bekeken welke inzet nodig is. Waar nodig wordt gekeken of extra toezicht of handhaving kan worden ingezet.

Samen met het COA, politie en handhaving monitoren we signalen van overlast in de omgeving van de opvanglocatie en op andere plekken in de gemeente. Wanneer sprake is van overlast of ongewenst gedrag, wordt daarop gehandeld.

Het COA is verantwoordelijk voor begeleiding, beheer en beveiliging op de opvanglocatie. De gemeente zorgt voor extra beveiliging buiten de sporthal en plaatst extra camera’s. Boa’s houden preventief toezicht in de gemeente. Op basis van signalen en meldingen wordt bekeken of extra inzet nodig is.

Inwoners kunnen meldingen doen via het 24/7 telefoonnummer van het COA zodra de locatie geopend is. Bij spoed of strafbare feiten geldt altijd: bel 112.

We kijken naar plekken rondom Mariënhoeve waar verlichting of zichtbaarheid mogelijk onvoldoende is. Op dit moment zijn er geen algemene plannen om op andere locaties in Wijk bij Duurstede extra verlichting aan te brengen, of andere maatregelen te treffen.

Wel blijft veiligheid in de hele gemeente aandacht houden. Signalen over onveilige plekken kunnen worden gemeld bij de gemeente.

Ja. Incidenten worden geregistreerd. Het COA heeft hiervoor een eigen incidenten- en maatregelensysteem. Wanneer sprake is van strafbare feiten of vermoedens daarvan, wordt de politie ingeschakeld.

Incidenten die van belang zijn voor veiligheid, leefbaarheid of openbare orde worden gedeeld binnen de driehoek van burgemeester, politie en Openbaar Ministerie.

Als er incidenten zijn die gevolgen hebben voor de openbare orde, veiligheid of leefbaarheid in de omgeving, wordt bekeken welke communicatie nodig is. Daarbij wegen we zorgvuldig af wat inwoners moeten weten en wat vanwege privacy of lopend onderzoek niet gedeeld kan worden.

Het COA is verantwoordelijk voor de locatie voor noodopvang. Het COA zorgt voor inrichting, eten, drinken, begeleiding, beveiliging en op afroep medische zorg. Er is 24/7 beveiliging aanwezig. Ook zijn er woonbegeleiders en een locatiecoördinator aanwezig.

Het COA is verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van de opvanglocatie. Op de locatie zijn 24 uur per dag begeleiding, beveiliging en management aanwezig. Daarnaast werkt het COA nauw samen met politie, wijkagenten, boa’s en gemeentelijke handhavers.

De gemeente zorgt aanvullend voor extra beveiliging buiten de sporthal en plaatst extra camera’s. Ook worden meldingen gemonitord door de gemeente, onder meer via de beleidsambtenaar Openbare Orde en Veiligheid.

Bij strafbare feiten of vermoedens daarvan wordt altijd de politie ingeschakeld.

Het COA is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken op de opvanglocatie. Het COA zorgt voor begeleiding, beheer, beveiliging, eten, drinken en op afroep medische zorg.

Meldingen over overlast of onverantwoord gedrag van bewoners kunnen worden gedaan via het 24/7 telefoonnummer van het COA zodra de locatie geopend is. Deze meldingen worden ook gedeeld met de beleidsambtenaar Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente, zodat de gemeente kan monitoren wat er gebeurt.

Strafbare feiten of vermoedens daarvan worden altijd gemeld bij de politie. Bij spoed geldt: bel 112. Bij minder spoedeisende situaties kan contact worden opgenomen met de politie via 0900-8844.

Een rustige leefomgeving is belangrijk voor iedereen. Daarom wil het COA dat het in en rond de opvanglocaties veilig is. Incidenten, crimineel en/of overlastgevend gedrag door bewoners zijn een probleem voor omwonenden, medebewoners en COA-medewerkers. Samen met de Rijksoverheid, gemeenten en politie pakt COA dit gedrag aan.

Op de website van het COA(Verwijst naar een externe website) staat meer informatie over de verschillende maatregelen die zij kan nemen. 

Het COA hanteert huisregels voor bewoners van de opvanglocatie. Wanneer bewoners zich niet aan die regels houden of overlast veroorzaken, wordt daarop gehandeld. Het COA heeft maatregelen om incidenten en overlast zoveel mogelijk te voorkomen en registreert incidenten die de veiligheid, leefbaarheid of beheersbaarheid raken.

Vaak gaat het om overtredingen van huisregels, zoals geluidsoverlast veroorzaken, roken op kamers of het niet naleven van afspraken op de locatie. Een van de huisregels is bijvoorbeeld dat het tussen 22.00 uur en 08.00 uur rustig moet zijn, zodat iedereen rustig kan slapen. 

Bij strafbare feiten of vermoedens daarvan wordt altijd de politie ingeschakeld.

Dit krijgt vorm door: Intensieve Begeleiding op Locatie (Ibl). Dat is een uitbreiding op de basisbegeleiding die elke bewoner bij het COA krijgt. IBL komt ter sprake wanneer het gedrag van een bewoner dreigt uit de hand te lopen. Als Ibl niet voldoende werkt, bijvoorbeeld bij geestelijke problemen, wordt de bewoner doorverwezen naar de juiste zorgpartner (gidsfunctie GGZ). Leidt dit niet tot minder overlast, dan worden er maatregelen genomen. Ibl, gecombineerd met de juiste zorg en begrenzing bij aanhoudend overlastgedrag, zorgt voor een veiligere omgeving voor medewerkers, bewoners en omwonenden.

Zodra de locatie geopend is, is er een 24/7 telefoonnummer van het COA beschikbaar voor meldingen, zorgen of vragen. Dit nummer wordt gedeeld via de locatiepagina van het COA en via de gemeentelijke communicatiekanalen.

Meldingen die via dit nummer binnenkomen, worden ook gedeeld met de beleidsambtenaar Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente. Zo kan de gemeente monitoren wat er gebeurt en waar nodig maatregelen bespreken met het COA, politie en handhaving.

Strafbare feiten of vermoedens daarvan worden altijd gemeld bij de politie. Bij spoed geldt: bel 112.

Opgelopen schade wordt in de basis verhaald op de dader. Is hier niks op te verhalen dan kan is er een schadeloket van het Rijk die schade vergoed op plekken waar substantiële hoeveelheden mensen worden opgevangen (denk aan: Ter Apel of Udel). De verwachting is dat dit niet voor Wijk bij Duurstede geldt.

De inzet van Defensie is een landelijke afweging. De gemeente gaat daar niet over. Wel staat de gemeente in contact met het ministerie van Asiel en Migratie. Daarbij brengen wij onze randvoorwaarden en zorgen onder de aandacht.

Voor de tijdelijke noodopvang in Mariënhoeve is het COA verantwoordelijk voor begeleiding, beheer en beveiliging op de locatie. Daarnaast maakt de gemeente afspraken met het COA, politie en handhaving over veiligheid, toezicht en optreden bij overlast of incidenten.

Kinderen, scholen, BSO en sport

We begrijpen dat dit een belangrijke zorg is voor bewoners. De veiligheid van kinderen en omwonenden heeft daarom nadrukkelijk aandacht. Op en rondom de opvanglocatie zetten we in op begeleiding, toezicht en duidelijke afspraken. Op de locatie geldt een duidelijke set huisregels en er is 24 uur per dag begeleiding en beveiliging aanwezig.

Daarnaast werken gemeente, politie, handhaving en het COA nauw samen om de situatie in de omgeving goed te monitoren en signalen van overlast snel op te pakken en waar nodig maatregelen te nemen.

Maatregelen die in ieder geval worden genomen is het afschermen van deuren voor sporters en het creëren van eigen ingangen voor de sporters.

Wij begrijpen dat ouders, sportverenigingen en gebruikers van Mariënhoeve vragen hebben over veiligheid en leefbaarheid. Daarom zijn we in overleg met Wijksport, sportverenigingen en andere betrokken organisaties. Daarbij kijken we onder meer naar looproutes, ingangen, gebruik van ruimten en toezicht.

Op de opvanglocatie is 24 uur per dag begeleiding, beveiliging en management aanwezig. Daarnaast zijn er korte lijnen met politie, handhaving en gemeente.

De gemeente en het COA hebben oog voor de veiligheid van kinderen. We gaan hierover in gesprek met betrokken BSO’s, scholen en organisaties in de omgeving. Daarbij kijken we naar praktische afspraken over informeren, toezicht, routes en het melden van zorgen of incidenten.

Er is een brief gestuurd naar een brede cirkel van omwonenden. Daarmee konden niet alle ouders, sporters en gebruikers van voorzieningen persoonlijk worden aangeschreven.

We informeren inwoners daarnaast via de website, de nieuwsbrief, berichten in ’t Groentje, regionale media en gesprekken met betrokken organisaties zoals sportverenigingen en scholen. De brief en actuele informatie worden ook via de gemeentelijke website gedeeld.

Daarover zijn nog geen algemene afspraken gemaakt. De noodopvang vindt plaats in de sporthal. Over het gebruik van sportvelden en andere voorzieningen worden afspraken gemaakt met het COA, Wijksport en de sportverenigingen.

Uitgangspunt is dat reguliere sportactiviteiten zoveel mogelijk door kunnen gaan en dat overlast wordt voorkomen.

Wij zijn er ons van bewust dat er diverse activiteiten op het sportpark plaats vinden, waaronder toernooien. Nu de locatie bekend is, zijn wij hierover in overleg met het COA, Wijksport en de sportverenigingen. De inwoners van de noodopvang mogen het sportpark wel betreden maar geen overlast veroorzaken.

De parkeerplaats blijft beschikbaar. De noodopvang vindt plaats in de sporthal. Personeel van het COA en vrijwilligers zullen wel gebruik maken van de parkeerplaats. Daarin zien wij geen probleem.

Dagelijks leven op de opvang

De mensen die we opvangen hebben dezelfde rechten en plichten als ieder ander in Nederland als het gaat over bewegingsvrijheid. Ze mogen zich dus vrij bewegen in de gemeente. Het COA kent huisregels en bewoners krijgen deze in hun eigen taal uitgereikt. Ze krijgen ook uitleg over rechten, plichten en omgangsvormen in Nederland. 

Ja. De noodopvang is geen gesloten inrichting. De bewoners hebben, net als andere inwoners en bezoekers in Nederland, bewegingsvrijheid. Zij mogen zich dus ook buiten de opvanglocatie begeven.

Wel gelden er huisregels op de locatie. Bewoners krijgen deze regels in hun eigen taal uitgereikt en krijgen uitleg over rechten, plichten en omgangsvormen in Nederland.

De mensen hebben dezelfde rechten en plichten als ieder ander in Nederland als het gaat over bewegingsvrijheid. Ze mogen zich dus vrij bewegen. 

Voor alle doelgroepen in de noodopvang geldt net als bewoners in de reguliere opvang de zogenaamde ‘inhuisregistratie’. Zij moeten zich wekelijks melden bij medewerkers van het COA. Zo houden we persoonlijk contact en voorkomen we dat wij niet weten dat bewoners een langere periode buiten de locatie logeren (en dus bedden leeg zijn).

Nee, bewoners hoeven zich niet af te melden wanneer zij het terrein verlaten. Voor bewoners van de noodopvang geldt wel de zogenoemde inhuisregistratie. Dat betekent dat zij zich wekelijks moeten melden bij medewerkers van het COA. Zo houdt het COA persoonlijk contact met de bewoners en blijft duidelijk of iemand langere tijd niet op de locatie verblijft.

Nee. Omdat de noodopvang geen gesloten inrichting is, kan de gemeente bewoners niet verplichten om ’s avonds of ’s nachts binnen te blijven als daar geen juridische grond voor is. Wel gelden er huisregels op de locatie. Bij overlast, overtreding van huisregels of strafbare feiten wordt opgetreden.

Vluchtelingen wonen en leven zelfstandig op de noodopvang. In de noodopvang kunnen zij meedoen met activiteiten die het COA met samenwerkingspartners en bewoners organiseert. Als vluchtelingen actief zijn, voelen zij zich beter. Bovendien kunnen zij sociale contacten opdoen en vaardigheden ontwikkelen, zoals Nederlands spreken. Denk aan sporten, muziek maken en gezamenlijk eten. Voor sommige activiteiten nodigt COA ook buurtbewoners uit.

Ook hebben bewoners gesprekken met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), het COA, Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) en VluchtelingenWerk. Daarnaast bereiden zij zich voor op hun toekomst met programma’s of vrijwilligerswerk op de locatie. Meer weten over de dagelijkse activiteiten van asielzoekers? Kijk dan op de website van het COA.(Verwijst naar een externe website)

Aanvullend op de activiteiten die het COA doet hebben we veel lokale Wijkse activiteiten. Deze worden ingevuld door o.a. het verband Wijk zijn met veel, zie www.wijkzijnmetveel.nl/(Verwijst naar een externe website)

Zinvolle dagbesteding is belangrijk voor het welzijn van bewoners en voor de leefbaarheid rond de locatie. Het COA organiseert activiteiten op en rond de locatie, waar mogelijk samen met bewoners, vrijwilligers en lokale organisaties. Denk aan sport, ontmoeting, taalactiviteiten, muziek of praktische ondersteuning.

Zinvolle dagbesteding draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van bewoners en aan de leefbaarheid en beheersbaarheid in en rond een locatie. Daarom proberen COA-medewerkers bewoners ook in de noodopvang zoveel mogelijk te activeren. Ze kunnen vaak vrijwilligerswerk doen op de locatie, zoals helpen met de schoonmaak of in de kledingruimte (waar bewoners gedoneerde kleding kunnen krijgen). Ook kunnen ze meedoen aan activiteiten op of rond de locatie. Bij het opzetten en runnen van activiteiten worden vaak bewoners en externe vrijwilligers betrokken.

Ook hebben bewoners gesprekken met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), het COA, Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) en VluchtelingenWerk. Daarnaast bereiden zij zich voor op hun toekomst met programma’s of vrijwilligerswerk op de locatie. Meer weten over de dagelijkse activiteiten van asielzoekers? Kijk dan op de website van het COA(Verwijst naar een externe website).

De meeste noodopvanglocaties zijn sober en hebben geen keuken en faciliteiten waardoor bewoners niet zelf maaltijden kunnen verzorgen. Ze ontvangen daar geen eetgeld zoals gebruikelijk en het COA verzorgt alle maaltijden. Als er wel mogelijkheden zijn voor zelf koken of ‘zelf smeren’ (bewoners regelen zelf het ontbijt en de lunch), dan ontvangen alle bewoners op de locatie eetgeld. Sinds afgelopen zomer ontvangen mensen in de noodopvang ook leefgeld. Zij ontvangen geen producten meer in natura. 

Het rookverbod bij Mariënhoeve geldt voor iedereen. Omdat mensen tijdelijk op de locatie verblijven, wordt samen met het COA bekeken waar buiten een plek kan worden aangewezen waar bewoners mogen roken. Roken op plekken waar dat niet mag, valt onder de huisregels en daarop kan worden gehandeld.

De mensen in de noodopvang hebben dezelfde rechten en plichten als ieder ander in Nederland als het gaat om bewegingsvrijheid. De noodopvang is geen gesloten inrichting. Bewoners mogen zich dus vrij bewegen en hoeven zich niet af te melden wanneer zij het terrein verlaten.

Wel gelden er huisregels op de locatie. Bewoners krijgen deze regels in hun eigen taal uitgereikt. Ze krijgen ook uitleg over rechten, plichten en omgangsvormen in Nederland.

Voor bewoners van de noodopvang geldt de zogenoemde inhuisregistratie. Dat betekent dat zij zich wekelijks moeten melden bij medewerkers van het COA. Zo houdt het COA persoonlijk contact met de bewoners en blijft duidelijk of iemand langere tijd niet op de locatie verblijft.

Bij overlast, overtreding van huisregels of strafbare feiten wordt opgetreden.

Praktische voorzieningen, zorg en leefgeld

Ja. Er wordt gezorgd voor voldoende sanitaire voorzieningen voor de mensen die tijdelijk in de sporthal worden opgevangen.

In de noodopvang is gezondheidszorg voor asielzoekers aanwezig. Bewoners die uit een risicoland komen, worden in de centrale ontvangstlocatie (COL) de eerste week door de GGD gescreend op tbc. En ze krijgen een medische intake van Gezondheidszorg asielzoekers (GZA). 

Asielzoekers van 18 jaar en ouder hebben de eerste 2 maanden na inschrijving in Nederland alleen recht op medisch noodzakelijke niet uitstelbare zorg, ongeacht of de bewoner zich op noodopvang of op een reguliere locatie bevindt. Het is altijd de arts die bepaalt of zorg medisch noodzakelijk is of niet. Na 2 maanden vervalt deze beperking. Voor minderjarigen geldt deze beperking niet. Kijk voor meer informatie op de website van het COA(Verwijst naar een externe website).

Specialistische zorg (denk bijvoorbeeld aan tandzorg etc.) is niet direct voorhanden. Afspraken over deze zorg moeten gemaakt worden met het COA.

Tolken zijn op de locatie vrijwillig aanwezig. Het COA, gemeente en vrijwilligerscoördinatie stemmen hierover af. 

Als er behoefte is aan taalles, dan kan worden onderzocht of dit te organiseren is. Of dat aangesloten kan worden bij het azc Leersum. Dit geldt ook voor kinderen. De periode zal wel kort zijn want de zomervakantie in onze regio is van 18 juli t/m 30 augustus.

Asielzoekers krijgen een wekelijks een bedrag van € 14,87 voor toiletartikelen, kleding of andere noodzakelijke spullen. Kijk voor meer informatie op de website van het COA(Verwijst naar een externe website).

Vrijwilligers en hulp aanbieden

U kunt zich aanmelden voor vrijwilligerswerk via de website Wij(k) zijn met veel(Verwijst naar een externe website). Laat uw gegevens achter en we brengen u in contact met de coördinator Vrijwilligerswerk.

Mocht u hulp of goederen willen aanbieden voor de vluchtelingen, kijkt u dan op de website van het COA(Verwijst naar een externe website).

Vrijwilligerswerk wordt georganiseerd in samenwerking tussen het COA, de gemeente en Wij(k) zijn met veel. De locatiemanager van het COA speelt hierin een belangrijke rol zodra de locatie open is. Mensen die willen helpen, kunnen zich aanmelden via Wij(k) zijn met veel.

Wie zich heeft aangemeld als vrijwilliger en nog geen reactie heeft ontvangen, kan opnieuw contact opnemen met Wij(k) zijn met veel via info@wijkzijnmetveel.nl. De gemeente en Wij(k) zijn met veel stemmen hierover af met het COA.

Ja. Vrijwilligers moeten hun werk veilig en verantwoord kunnen doen. Het werven en instrueren van vrijwilligers gebeurt via de locatiemanager van het COA, in samenspraak met de gemeente en Wij(k) zijn met veel. Vrijwilligers worden niet ingezet voor taken waarvoor professionele beveiliging nodig is.

Nee. Vrijwilligers worden niet ingezet als beveiligers. Beveiliging is een professionele taak en valt onder verantwoordelijkheid van het COA. Vrijwilligers kunnen wel in contact staan met het COA en de beveiliging als zij signalen hebben.

Inwoners of organisaties die een activiteit, dagbesteding of andere vorm van hulp willen aanbieden, kunnen zich melden via Wij(k) zijn met veel. Zij stemmen samen met het COA en de gemeente af wat passend en haalbaar is.

Communicatie en participatie

Op maandag 18 mei is het officiële verzoek bij de gemeente binnengekomen. Diezelfde dag is er een persbericht gestuurd naar media en ’t Groentje en hebben wij een nieuwsbericht op onze website geplaatst. Onze inwoners hebben op 20 mei een brief ontvangen van onze burgermeester Petra Doornenbal. Op 28 mei is er een persbericht (pdf, 137 KB)verstuurd over de gekozen locatie voor de noodopvang. Vlak daarvoor hebben omwonenden een brief ontvangen van de burgemeester met daarin de locatie en een uitnodiging voor een bewonersbijeenkomst op 1 of 3 juni. Daarnaast zijn inwoners van de gemeente via een persbericht in 't Groentje en de nieuwsbrief uitgenodigd om deel te nemen aan een webinar over de noodopvang op 4 juni. Dit webinar is terug te kijken op de website.  

Naast brieven aan omwonenden informeren we inwoners via de gemeentelijke website, de nieuwsbrief, berichten in ’t Groentje en regionale media. Ook is er een webinar georganiseerd en worden veelgestelde vragen en antwoorden op de website bijgewerkt.

Het COA, de minister van Asiel en Migratie en de commissaris van de Koning van de provincie Utrecht hebben ons dringend gevraagd om per half juni noodopvang mogelijk te maken. Want er is een groot tekort aan opvanglocaties in Nederland. Aangezien er nood was hebben wij snel moeten handelen en heeft het College het besluit genomen. Er is geen ruimte om te participeren over de vraag of we asielzoekers noodopvang gaan bieden. Dat is een niet vrijblijvend verzoek. Voor de vraag waar de noodopvang moet plaatsvinden hebben we gebruikt wat we bij inwoners hebben opgehaald in 2024 tijdens avonden, enquêtes en inloopspreekuren over asielopvang. Vanwege de korte tijd was er geen ruimte hier opnieuw over te participeren. Over wat er nodig is om de noodopvang goed te laten verlopen en hoe dat geregeld moet worden kunnen we wel participeren. Dat is gestart tijdens de informatiebijeenkomst op 1 juni. Daarna kunnen mensen die dat willen meedenken door middel van bijvoorbeeld een buurtwerkgroep of een meedenkgroep. Veel mensen hebben zich daarvoor al spontaan gemeld. Als u dat ook wil stuur ons een e-mail via info@wijkbijduurstede.nl(Verwijst naar een e-mailadres)

De gemeente heeft een dringend verzoek gekregen van het Rijk om tijdelijke noodopvang mogelijk te maken. Door de korte termijn was er geen ruimte voor een uitgebreide participatieprocedure over de vraag óf er noodopvang komt. Het college heeft ervoor gekozen de regie zelf in handen te nemen. Daarmee heeft de gemeente meer invloed op locatie, duur, omvang en randvoorwaarden.

Wel betrekken we inwoners, organisaties en omwonenden bij de vraag hoe de noodopvang zo veilig en goed mogelijk kan verlopen.

Ja. Over de vraag óf er tijdelijke noodopvang komt, is geen participatie mogelijk geweest. Maar over de manier waarop de noodopvang wordt georganiseerd, kunnen inwoners, omwonenden, sportverenigingen en organisaties wel meedenken.

Hun zorgen, signalen en suggesties worden meegenomen in de afspraken over veiligheid, leefbaarheid, communicatie en praktische uitvoering.

Bij het realiseren van de tijdelijke noodopvang kijken we ook naar de ervaringen die we hebben opgedaan met de organisatie en uitvoering van de crisisopvang in 2022. De evaluatie en aanbevelingen van toen nemen we nu mee.  

Het tijdsbestek waarin we de noodopvang moeten realiseren is heel kort, maar vier weken. Helaas is het daardoor niet mogelijk om in deze periode inwoners te raadplegen. Wel hebben we voor het bepalen van de meest geschikte locatie de input gebruikt die we eerder hebben ontvangen van onze inwoners, ondernemers en organisaties tijdens gespreksavonden, spreekuren en enquêtes in maart en oktober 2024, over de opvang van asielzoekers. 

Het verzoek dat we hebben gekregen om tijdelijke noodopvang te bieden is niet vrijblijvend, Hiervoor willen we als gemeente dan ook onze verantwoordelijkheid nemen. Het is daarom niet mogelijk om bezwaar te maken tegen de komst van noodopvang.  

Nee. De gemeente Wijk bij Duurstede werkt op dit moment niet met burgerreferenda. Daarom is een referendum over deze tijdelijke noodopvang niet mogelijk.

Tijdens de informatieavonden op 1 en 3 juni en tijdens het webinar van 4 juni zijn we met bewoners in gesprek gegaan over wat er nodig is om veiligheid en leefbaarheid te borgen en te organiseren. Inbreng van bewoners  nemen we mee in de organisatie van de noodopvang en in het maken van afspraken met het COA. Uw zorgen om veiligheid en leefbaarheid nemen we serieus.